Logo

Washan Media

Menu


پێکهاتەکان :


کۆمەڵگای کوردی


ڕۆژنامەگەری نوێ

ڕۆژنامەگەریی نوێ

مەسعوود شێخ بزێنی

جیهانی ڕۆژنامەگەری، جیهانێکی فراوانە. نیوەی ئەوانەی ئێستا لە هەموو جۆرەکانی ڕاگەیاندندا کاردەکەن، لە ماناکەی تێناگەن و تەنیا بۆ مەبەستی دەرکەوتن کاردەکەن.

لەسەرەتادا، پێویستە ئەوانەی لەم بوارەدا کاردەکەن، کەسانی ئەکادیمی بن و کاری ڕۆژنامەگەری بە زانستی مرۆڤناسییەوە (ئەنثرۆپۆلۆژیا) ببەستنەوە. نابێت تەنیا کاریان گواستنەوەی هەواڵەکان بێت سات بە سات، چونکە ڕۆژنامەگەری تەنیا پەیوەست نییە بە هەواڵەکانەوە وەک ئەوەی ئێستا باوە.

بەڵکو، ئارەزوو و تێگەیشتنێکی قووڵی مانای ژیانی مرۆڤە لە چۆنیەتی و بنەما جیاوازەکانیدا. بەپێی ئامانجەکەی، تەنیا شیکردنەوەی واقیع نییە، وەک ئەوانەی ئاڵوودەی ڕووداوەکان بوون.

ڕۆژنامەگەری بریتییە لە ئەنجامدانی تێبینی و بەشداریکردن، بریتییە لە نووسین لەسەر مرۆڤ، چونکە بەبێ تێگەیشتنی ڕۆشنبیریی کۆمەڵگا، ڕووداوەکان هیچ مانایەکیان نابێت.

نموونەیەکی بچووک:

ڕۆژنامەنووسی بەناوبانگ، سەلامە مووسا، کۆمەڵێک بابەتی نووسیوە و تێیدا باسی لە چۆنیەتیی گۆڕانکارییەکانی کۆمەڵگا کردووە؛ لە کۆمەڵگای کشتوکاڵییەوە بۆ کۆمەڵگای پیشەسازی. ئەو گۆڕانکاریانەی بەسەر چینی ناوەنددا هاتووە و هەنگاویان ناوە بەرەو چینی بەرزتر، هەروەها چۆن دابونەریتەکان گۆڕاون.

ئەمانە هەمووی لێکۆڵینەوەی مرۆڤناسین، بۆیە زۆر پێویستە ئەو کۆلێژانەی پەیوەندییان بە ڕاگەیاندنەوە هەیە، بابەتی مرۆڤناسی و یاسا بکەنە بەشێک لە پرۆگرامی خوێندنیان.

زیاتر ببینە...

ڤیستیڤالی ساڵانەی هەناری هەڵەبجە

ئەمساڵ هەڵەبجە خۆی بۆ یازدەهەمین فیستیڤاڵی
ساڵی ئامادە دەکات.

فیستیڤاڵی هەنار و پایزی هەڵەبجە، کەرنەڤاڵێکی پڕ جەماوەرە کە ساڵانە لەگەڵ هاتنی وەرزی پایز و پێگەشتنی هەناردا لە پارێزگای هەڵەبجە بەڕێوەدەچێت.

ئەم فیستیڤاڵە لە پێناو ناساندن و بەبازاڕکردنی هەناری بەناوبانگی هەڵەبجە و بەرهەمە پایزی و خۆماڵییەکانی ناوچەکە و پشتگیریکردنی جوتیاران و پەرەپێدان بە کەرتی کشتوکاڵ و گەشتوگوزار لە ناوچەکەدا ڕێکدەخرێت.

ساڵانە سەدان هەزار گەشتیار لە شارو شارۆچکەکانی کوردستان و ناوچەکانی دیکەی عێراقەوە سەردانی ئەم فیستیڤاڵە دەکەن.

شوێنه ئەنجامدانی فیستیڤاڵەکە (پارک و شاری یاری هەڵەبجە) دەبێت.

بۆ ئەمساڵ فیستیڤاڵەکە لە بەرواری ٣٠/١٠/٢٠٢٥ ڕۆژی پێنج شەممە دەات پێدەکات، بۆماوەی سێ ڕۆژ بەردەوام دەبێت.

زیاتر ببینە...

بوڕێوەچوونی ڤیستیڤاڵی گەارانەوە بۆ زمانی دایک

مامۆستا کامران علی بەڕێوەبەری خوێندنی کوردی کەرکووکە

بەڕێوەچوونی ڤیستیڤاڵی گەڕانەوەبۆ زمانی دایک دەست پێکی ڤیستیڤاڵەکە بەسروودی نیشتیمانی ئەیڕەقب و هەڵکردنی ئاڵای کوردستان

لەگەڵ دەست پێکی قۆناغی نۆی دەوام لە قوتابخانەو خوێندونگاکان زیاتر لە 1000 قوتابی لە خوێندنی عەرەبیەوە هاتوون بۆخوێندنی کوردی ئەمەیش بە هۆی سەرکەوتنی خوێندنی خوردی لە ساڵانی ڕابرد قوتابیان بەردەوام ڕوو لە خوێندنی کوردی دەکەن ئەمەیش دەگەڕێتەوە بۆ پالپشتی حکومەتی هەرێم بۆ خوێندنی کوردی لەکەرکووک

زیاتر ببینە...

بوڕێوەچوونی ڤیستیڤاڵی گەارانەوە بۆ زمانی دایک

مامۆستا کامران علی بەڕێوەبەری خوێندنی کوردی کەرکووکە

بەڕێوەچوونی ڤیستیڤاڵی گەڕانەوەبۆ زمانی دایک دەست پێکی ڤیستیڤاڵەکە بەسروودی نیشتیمانی ئەیڕەقب و هەڵکردنی ئاڵای کوردستان

لەگەڵ دەست پێکی قۆناغی نۆی دەوام لە قوتابخانەو خوێندونگاکان زیاتر لە 1000 قوتابی لە خوێندنی عەرەبیەوە هاتوون بۆخوێندنی کوردی ئەمەیش بە هۆی سەرکەوتنی خوێندنی خوردی لە ساڵانی ڕابرد قوتابیان بەردەوام ڕوو لە خوێندنی کوردی دەکەن ئەمەیش دەگەڕێتەوە بۆ پالپشتی حکومەتی هەرێم بۆ خوێندنی کوردی لەکەرکووک

زیاتر ببینە...

جیا بوونەوە بەهۆکاری جیاوازی تەمەن

ته‌ڵاق به‌ هۆكاری جیاوازی ته‌مه‌ن

یه‌كێك له‌ سه‌به‌به‌كانی جیابوونه‌وه‌ كه‌ زۆر به‌ربڵاوه‌ له‌ هه‌رێمی كوردستان ئه‌ویش جیابوونه‌وه‌یه‌ به‌هۆكاری جیاوازی ته‌مه‌ن , به‌ پێی ڕاپۆرتێكی دادگای تێهه‌ڵچوونه‌وه‌ی هه‌ولێر كه‌ بۆ ساڵی ٢٠٢٤-٢٠٢٥ كرابوو , له‌ كۆی ٣٨٧٨ كه‌یسی جیابوونه‌وه‌ كه‌ ته‌نها له‌و دادگایه‌ تۆمار كردبوو ٤٢٤ كه‌یسیان تایبه‌ت بوو به‌ جیاوازی ته‌مه‌نه‌وه‌ , كه‌ ئه‌مه‌ش به‌ ڕێژه‌ی ١/٨ی كۆی ئه‌و ژماره‌یه‌یه‌ , واته‌ له‌ ٨كه‌س ١كه‌س به‌هۆكاری جیاوازی ته‌مه‌ن لێك جیاده‌بنه‌وه‌ , كه‌ئه‌مه‌ش ڕێژه‌یه‌كی زۆره‌ و كاریگه‌ری نه‌رێنی كردۆته‌ سه‌ر كۆمه‌ڵگای كوردی , ئه‌مه‌ش جگه‌ له‌و ژمارانه‌ی كه‌ له‌دادگاكانی تری هه‌رێم تۆمار كراون , ئێمه‌ش لێره‌دا هۆكاره‌كان باس ده‌كه‌ین و له‌گه‌ڵیشیدا به‌ تێڕوانینێكی گشتی باس له‌ چاره‌سه‌ره‌ سه‌ره‌تاییه‌كان بۆ ئه‌م كه‌یسه‌ ده‌كه‌ین .


ئه‌و هۆكارانه‌ چین كه‌ به‌هۆی جیاوازی ته‌مه‌نه‌وه‌ هاوسه‌ران په‌نا ده‌به‌نه‌ به‌ر جیابوونه‌وه‌ ؟

١-عورفی كۆن :
له‌كۆندا هه‌تا چه‌ند ساڵێك له‌مه‌وبه‌ر و ئێستاش چه‌ندین خێزان هه‌ن كه‌ له‌سه‌ر بیری كۆنی باب و باپیریانن كه‌ وا باو بووه‌ به‌بێ گوێدانه‌ ته‌مه‌ن كچ/كوڕی خۆیان كردۆته‌ ناو ژیانێكی هاوسه‌رگیر نادروست و به‌رپرسیاریه‌كی قورس كه‌ئه‌مه‌ش وای كردووه‌ به‌ تێپه‌ڕبوونی كات تێگه‌شتنیان زیاد بكات و بگه‌نه‌ ئه‌وڕێگایه‌ی كه‌ هه‌ڵه‌ی باوانیان چاك بكه‌نه‌وه‌ و ڕێگای جیابوونه‌وه‌ بگرنه‌ به‌ر .

٢- نه‌بوونی بیری ته‌واو :

زۆرێك له‌ كوڕان یان كچان هاوسه‌رگیری به‌پڕۆسه‌یه‌كی ته‌قلیدی و ڕۆتینی ده‌بینن هه‌ست به‌گه‌وره‌یی و گرینی ئه‌م پڕۆسه‌یه‌ ناكه‌ن كه‌ ژیانی هه‌ردوولایان به‌نده‌ پێوه‌ی .

٣- بیركردنه‌وه‌ی گه‌نجان :
له‌م رۆژگاره‌دا گه‌نجه‌كانمان وابیرن ده‌كه‌نه‌وه‌ ئه‌گه‌ر هاوسه‌ریان له‌ خۆیان بچوكتر بێت ئه‌وكات زیاتر ده‌سه‌ڵاتیان به‌سه‌ریانه‌وه‌ ده‌بێت و زیاتر چێژ له‌ پڕۆسه‌ی جووت بوون ده‌بینن و ته‌مه‌نێكی زیاتر مه‌جالی ئه‌م پڕۆسه‌یه‌یان ده‌بێت , به‌نموونه‌ كوڕ ده‌لێت ئه‌گه‌ر ئه‌و ئافره‌ته‌ی كه‌ ده‌یكه‌مه‌ خێزانم زیاتر له‌ ٥ ساڵ به‌سه‌ره‌وه‌ له‌من بچووكتر بێت هه‌م چێژی پڕۆسه‌ی جووت بوون زیاتر ده‌بێت هه‌میش دره‌نگتر به‌ته‌مه‌نا ده‌چێت و له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا زیاتر ده‌سه‌ڵاتم ده‌بێت به‌سه‌ریدا , له‌ كاتێكدا بیر له‌لایه‌نه‌ نه‌رێنیه‌كه‌ی ناكرێته‌وه‌ كه‌ عه‌قڵیه‌تی ئه‌م دوو كه‌سه‌ زۆر لێكه‌وه‌ دوورن به‌شێوه‌یه‌ك فكر و بیركردنه‌وه‌یان به‌ڕێژه‌ی %٨٠ لێكه‌وه‌ دوورن ئه‌مه‌ش واده‌كات جیاوازی بیر و ڕا درووست ببێت و ببێته‌ هۆكار بۆ جیابوونه‌وه‌ , ئه‌م هۆكاره‌ زیاتر له‌لایه‌نی گه‌نجان / كوڕان دروست ده‌بێت .

٤- نه‌كردنی هاوسه‌رگیری له‌كاتی خۆی و مانه‌وه‌ :

زۆرێك له‌ كوڕان و كچان له‌ كاتی گونجاو و ته‌ندروست دا هاوسه‌رگیری ناكه‌ن و خۆیان ده‌هێڵنه‌وه‌ , جا به‌هۆكاری مرۆیی و خودی كه‌سه‌كه‌ بێت یان قسمه‌تی نه‌هاتبێت , ئه‌مه‌ش وا ده‌كات كه‌ ته‌نها بیر له‌ چوونه‌ ناو پڕۆسه‌كه‌ بكه‌نه‌وه‌ و گرینگی به‌و جیاوازیه‌ زۆره‌ی ته‌مه‌ن نه‌ده‌ن , ئه‌مه‌ش هۆكارێكی تاڕاده‌یه‌ك به‌ربڵاوه‌ له‌ نێو كۆمه‌ڵگادا .



چاره‌سه‌ره‌كانی كه‌م كردنه‌وه‌ی ئه‌م جایبوونه‌وه‌یه‌ش به‌ پێی مه‌نتیق و زانستی منه‌ له‌ڕوانگه‌ی هۆكاره‌كانه‌وه‌ چاره‌سه‌ری بۆ دیاری ده‌كه‌ین , ئه‌مه‌ش ئه‌وه‌ ناگه‌یه‌نێت ئه‌م جیابوونه‌وه‌یه‌ بنبڕ بكرێت , به‌ڵكو هه‌وڵده‌درێت كه‌م بكرێته‌وه‌ و نه‌بێته‌ كرده‌یه‌كی ته‌قلیدی و به‌رده‌وام .

چاره‌سه‌ره‌كان :

١- كچان و كوڕان له‌لایه‌ن باوانیانه‌وه‌ به‌زۆری به‌شوونه‌درێن و بیر له‌به‌رژه‌وه‌ندیه‌ گشتیه‌كانی منداڵه‌كانیان بكه‌نه‌وه‌ نه‌ك عورف و عاده‌تی كۆن , ئیمامی عمر ره‌حمه‌تی خودای لێبێت ده‌لێت : (( منداڵه‌كانتان بۆ سه‌رده‌می خۆیان په‌روه‌رده‌ بكه‌ن )).
واته‌ ئێستا سه‌رده‌م سه‌رده‌می ته‌كنه‌لۆژیا و علیم و پێشكه‌وتنه‌ , ئه‌و عاده‌تانی له‌ پێشینان كاریان پێكردووه‌ پێویست نیه‌ له‌ سه‌رده‌می ئێستادا جێبه‌جێ بكرێت و ڕاست بێت .

٢-هاوسه‌رگیری دروست و بیركردنه‌وه‌ی ته‌واو له‌سه‌ر پرۆسه‌كه‌ :

گه‌نجانمان چ كوڕ یاخود كچ له‌كاتی پێش چوونه‌ ناو پرۆسه‌ی هاوسه‌رگیری به‌ مێشكێكی كامڵه‌وه‌ و به‌ بیركردنه‌وه‌یه‌كی ته‌واو و هه‌ڵسه‌نگاندی لایه‌نه‌ باش و خراپه‌كانی ئه‌وكات هه‌وڵی چوونه‌ پڕۆسه‌كه‌وه‌ بده‌ن .

٣- ته‌نه‌زولكردن و رێزگرتن له‌ بیر و ڕایه‌ جیاوازه‌كان :

هیچ هاوسه‌رێك نیه‌ كه‌ له‌بیرو ڕادا به‌ته‌واوه‌تی وه‌ك و یه‌كتر بن فه‌رق و جیاوازی هه‌یه‌ , ڕێژه‌كه‌ش له‌كه‌سێكه‌وه‌ بۆ كه‌سێكی تر جیاوازه‌ , به‌تایبه‌ت ئه‌و هاوسه‌رانه‌ جیاوازی ته‌مه‌نیان زۆره‌ , كه‌ئه‌میش ده‌بێت ڕێز له‌ ڕه‌ئیه‌كانی یه‌كتر بگرن و بیركردنه‌وه‌كانیان له‌گه‌ڵ یه‌كدا بگونجێنن و له‌ حاڵه‌تی خیلافی نێوانیان هه‌وڵبده‌ن یه‌كیان ته‌نه‌زول بۆ ئه‌ویتریان بكات , ئه‌وكاتی رێژه‌ی جیابوونه‌وه‌ به‌ره‌وكه‌م بوونه‌وه‌ ده‌چێت،
٤- كاتی هاوسه‌رگیری :

كاتی هاوسه‌رگیری و هه‌ڵبژاردنی كه‌سی گونجاو زۆر گرینگه‌ , كه‌ به‌رێژه‌ی %٥٠ كاریگه‌ری له‌سه‌ر ئه‌م جۆره‌ جیابوه‌نه‌وه‌یه‌ ده‌كات , بۆیه‌ كچان و كوڕان پێویسته‌ كاتی گونجاو و كه‌سی گونجاو ببینه‌وه‌ , بۆئه‌وه‌ی به‌سه‌ركه‌وتووی بچنه‌ نێو پڕۆسه‌كه‌وه‌.


له‌و خاڵانه‌ی كه‌باسمان كرد هه‌م هۆكاره‌كان و هه‌م چاره‌سه‌ره‌كانیش , ده‌كرێت خاڵی زیاتر هه‌بێت بۆ باسكردن , به‌ڵام به‌شێوه‌یه‌كی گشتی ئه‌مانه‌ خاڵه‌ سه‌ره‌كیه‌كان بۆ هۆكاری جیابوونه‌وه‌ی به‌هۆی جیاوازی ته‌مه‌نه‌وه‌ , كه‌ به‌ڕێژه‌ی %٤٠ كاریگه‌ری باشی ده‌بێت له‌سه‌ر كه‌مكردنه‌وه‌ی ڕێژه‌ی جیابوونه‌وه‌ (طلاق)

تێبینی / ئامار و ژماره‌كان له‌ بڵاوكردنه‌وه‌ی دادگای تێهه‌ڵچوونه‌وه‌ی هه‌ولێر ده‌رچوونه‌

نوسینی: محمد معروف خضر
خاوه‌نی بڕوانامه‌ی دبلۆم له‌به‌شی كارگێڕی یاسا و قوتابی به‌شی یاسا - قۆناغی دووەم

زیاتر ببینە...

زا زانکۆی دایک لەسەر ئاستی زانکۆکانی عێراق لە پلەی یەکەمدایە،،

‎زانکۆی دایک لەسەر ئاستی زانکۆکانی عێراق لە پلەی یەکەمدایە
‎بەگوێرەی دامەزراوەی تایمزی بەریتانی زانکۆی سلێمانی کە بە زانکۆی دایکیش بەناوبانگە، بۆ جاری دووەم و لەسەر یەک پلەی یەکەم لەسەر ئاستی زانکۆکانی سەرتاسەری عێراق بەدەستهێناوە.

رۆژنامەنووس ،،ئەژین مەحمود،،

‎ ئەمڕۆ پێنجشەممە، د. کۆسار محەمەدی سەرۆکی زانکۆی سلێمانی رایگەیاند؛ زانکۆکەیان بۆ جاری دوەم لەسەر یەک پلەی یەکەمی بەدەستهێناوە و لە ریزبەندی 2191 زانکۆشدا لە پلەی (1001 بۆ1220)یی ڕیزبەندی زانکۆکانی جیهاندایە بە گوێرەی دامەزراوەی تایمزی بەریتانی.
لە بارەی ئەم دەستکەوتەوە ئاماژەیان بەوەکردوە؛  زانکۆی سلێمانی ئەم سەرکەوتنە بە شانازی بۆ مامۆستایان و فەرمانبەران و خوێندکاران و شاری سلێمانی و تەواوی هەریمی کوردستان دەزانێت.

زیاتر ببینە...